Tufting – prawa autorskie przy dywanach tuftowanych

Zastanawiasz się, czy możesz bezpiecznie robić dywany z ulubionymi postaciami, logo marek itp.? Ten artykuł omawia możliwe konsekwencje używania chronionych prawem autorskim wzorów w tuftingu oraz to, czy w praktyce naprawdę trzeba się tym przejmować. Przeczytaj, co mówią doświadczeni twórcy dywanów tuftowanych i specjaliści — oraz czy realnie ryzykujesz problemy za tworzenie i ewentualną sprzedaż takich projektów.

Krótka odpowiedź

Najprościej mówiąc: sprzedawanie dywanów z wzorami chronionymi prawem autorskim nie jest legalne, ale firmy po prostu się tym nie przejmują i nie dochodzą tego na drodze prawnej.  

Przez lata działalności w branży nie spotkaliśmy się z takimi przypadkami i nigdy nie słyszeliśmy o jakichkolwiek komplikacjach prawnych. Problem mógłby się pojawić wtedy, gdy sprzedajesz dywany z cudzą grafiką hurtowo. Z naszej strony zalecamy jednak puścić wodze wyobraźni i tworzyć własne projekty.

Czy możesz tuftować znane postacie lub logotypy?

Wykorzystywanie postaci lub logotypów chronionych prawem autorskim w projektach tuftingu może być prawnie skomplikowane. Popularne wzory z filmów, gier czy znanych marek są często chronione zarówno prawem autorskim, jak i prawem znaków towarowych. 

Oznacza to, że choć możesz zrobić dywan z takim wzorem pistoletem do tuftingu na własny użytek, to sprzedawanie lub szersze rozpowszechnianie bez zgody właściciela praw może prowadzić do potencjalnych problemów prawnych.

Czy takie problemy zdarzają się często?

Choć potencjalne komplikacje i spory z prawnikami korporacyjnymi mogą brzmieć strasznie i kosztownie, warto sprawdzić, czy takie sytuacje w ogóle się zdarzają. Mówiąc o nas, nie spotkaliśmy się dotąd z niczym takim. A jesteśmy w branży już od jakiegoś czasu! 

Nasi klienci regularnie pokazują nam swoje realizacje — często z logo ulubionych marek, projektami inspirowanymi konkretnymi butami albo postaciami z gier. Jak dotąd nikt z nich nie wspominał, że miał z tego powodu problemy prawne. Niektórzy nawet sprzedają swoje prace, a mimo to nie spotkali się z żadnymi zarzutami ani działaniami prawnymi.

Warto zauważyć, że w internecie łatwo znaleźć wiele przykładów wykorzystywania elementów chronionych prawem autorskim także poza tuftingiem. Oczywiście nie wygląda to w pełni poprawnie i nawet nie twierdzimy, że tak jest — tylko wspominamy, że to się dzieje. 

Na przykład, jeśli spojrzymy na Google Shopping, ktoś sprzedaje obraz lub plakat z motywem i logo Gucci, ale nie jest to produkt Gucci i zawiera elementy artystyczne. Taka sprzedaż nie czerpie bezpośrednio zysków z marki, a główny nacisk kładzie na sztukę i kreatywność stojącą za wykonaną pracą.

Zachowaj ostrożność

To, że my osobiście nie spotkaliśmy się z takimi problemami, absolutnie nie oznacza, że to polecamy albo do tego zachęcamy. Każdy powinien działać ostrożnie i kierować się zdrowym rozsądkiem. 

Jeśli zdecydujesz się zrobić okazjonalnie jeden dywan dla siebie albo znajomych, prawdopodobnie nie będziesz mieć problemów. Ale jeśli na przykład otworzysz sklep i wystawisz 100 dywanów z logo ulubionej marki odzieżowej — wtedy sytuacja może się zrobić nieprzyjemna! 

Dlatego zawsze lepiej ocenić poziom ryzyka i działać ostrożnie. Robisz to na własną odpowiedzialność, nawet jeśli według dostępnych informacji nie jest to bardzo duże ryzyko. 

Co mówią sami twórcy dywanów tuftowanych:

Przeczesaliśmy różne internetowe fora o tuftingu, żebyś nie musiał tego robić. Przeczytaliśmy doświadczenia i spostrzeżenia innych osób z branży i tutaj masz to zebrane krótko i konkretnie. 

• W praktyce tworzenie i sprzedaż prac opartych na chronionych postaciach lub logotypach może stanowić naruszenie praw autorskich.
• Tworzenie dywanów na własny użytek lub jako prezent jest zwykle w porządku i często podpada pod dozwolony użytek.
• Natomiast sprzedaż dywanów z chronionym wzorem zmienia sytuację — nawet jeśli wzór jest nieco zmodyfikowany.
• Platformy takie jak Etsy aktywnie monitorują naruszenia praw autorskich i używają prawników oraz botów do ich wykrywania.
• Niektórzy twórcy pozostają niezauważeni, bo firmy mogą nie uznawać małych rękodzielniczych prac za realne zagrożenie. To jednak szara strefa i nie ma gwarancji, że unikniesz konsekwencji.
• Obrona w oparciu o dozwolony użytek może być możliwa, jeśli praca znacząco przekształca oryginał albo jest parodią lub krytyką. Mimo to firma może wysłać żądanie zaprzestania naruszeń.
• Spory prawne z dużymi firmami mogą być kosztowne i finansowo niszczące.
• Niektórzy próbują omijać problem drobnymi zmianami, np. zmianą nazw postaci, albo sprzedając dywan jako „prezent” do innego produktu. Takie strategie nie są jednak niezawodne.
• Im bardziej popularna jest Twoja praca, tym większa szansa, że firma zdecyduje się podjąć działania prawne.
• Najbezpieczniejsza droga to tworzenie i sprzedawanie oryginalnych projektów.

Przypominamy: to tylko podsumowanie i wnioski z komentarzy innych osób w publicznych dyskusjach w internecie, takich jak Reddit itp. To głównie osoby zajmujące się tuftingiem, które prawdopodobnie wiedzą, o czym mówią. 

My w Tufty uważamy, że najlepiej jest tuftować własne wzory — takie dywany są zwykle ciekawsze i możesz liczyć na większy podziw innych. Poza tym, wraz z tym jak tufting staje się coraz większym trendem, rośnie szansa, że zainteresowane firmy będą bardziej zwracać uwagę na takie prace i częściej je egzekwować.